भगवान विष्णूचा दहावा अवतार, ‘कल्की अवतार’, ‘नावाच्या गावात जन्म घेणार आहे.संबळ’. च्या वेगवेगळ्या श्लोकांमध्ये याचा उल्लेख आहे श्रीमद् भगवद्, श्रीमद महाभारत, कल्की पुराण आणि भविष्य मलिका.
आता, प्रश्न उद्भवतो, “कुठे आहे संबळ गाव स्थित आहे का?
आज भारताच्या विविध भागातून अनेक लोक स्वतःला कल्की म्हणवून घेत आहेत आणि त्यांच्या जन्मस्थानाला संबळ गाव म्हणून संबोधत आहेत. परंतु, श्रीमद भगवद्, भविष्य मेलका आणि महाभारताच्या ‘वनपर्व’ नुसार, भारतात फक्त एकच स्थान आहे ज्याचा उल्लेख प्रथम ‘संबळ’ आणि नंतर ‘संभूत संबळ’ म्हणून केला जातो.
श्री वेद व्यासांनी श्रीमद्भागवदात उल्लेख केला आहे की भगवान कल्की संबळ गावात जन्म घेईल आणि पापांचा आणि पापांचा नाश करील (mlechas). खालील श्लोक हे स्पष्ट करतो:
“संबल ग्राम > मुख्य ब्राह्मण्य महात्मन ।
भबने विष्णु जश कल्कि प्रादुर्भाबिश्यती ।।”
अर्थ: भगवान कल्की संबळ गावातील एका प्रख्यात ब्राह्मणाच्या घरी मानव जन्म घेईल, जो भक्तिभावाने भगवान विष्णूची स्तुती/स्तुती गात असेल, दररोज.
नंतर, जेव्हा श्री वेद व्यासांनी द्वापार युगाच्या शेवटी महाभारताची रचना केली. त्यांनी पुढील श्लोक मांडला, ‘वनपर्व’ महाभारत:
“कल्कि विष्णु जशानाम द्विज काल प्रचोदिता
उपसयते महाबिर्जेया महाबुद्धि पराक्रम
संभूत संबलग्रामे ब्राह्मण बसति सुभे |”
अर्थ: भगवान कल्की एका प्रमुख ब्राह्मणाच्या घरी जन्म घेईल, जो भक्तिभावाने भगवान विष्णूची महिमा गात असेल आणि जो ब्राह्मणांच्या गावी ‘संभूत संबळ’ येथे राहतो, जे विशेषतः यज्ञ (अग्नी विधी) करण्यासाठी मातेच्या प्रदेशात स्थापन करण्यात आले होते.
ओडिशाच्या इतिहासात, सोम वंशी घराण्यातील राजा श्री जाजती केशरी याने दहा अश्वमेध यज्ञ करण्यासाठी कन्नौज (उत्तर प्रदेशातील एक ठिकाण) येथून १०,००० ब्राह्मण आणले. या ब्राह्मणांसाठी माँ बिरीजा प्रदेशाच्या पूर्वेला (ओडिशातील जाजपूर जिल्ह्यात) एक गाव स्थापन करण्यात आले. वेद व्यासांनी वरील श्लोकात या गावाचा उल्लेख ‘संभूत संबळ’ असा केला आहे.
येथे लक्षात घेण्यासारखे आहे की उत्तर प्रदेशातील (भारतातील एक राज्य) मुरादाबाद जिल्ह्यात ‘संबळ’ नावाचे एक गाव आहे.
अशाप्रकारे, वरील श्लोकांच्या संदर्भात, असे अनुमान काढले जाते की भगवान कल्की नवीन संबल म्हणजेच संभूत संबळ (ओडिशा) मध्ये जन्म घेतील. आणि उत्तर प्रदेशातील संबळ गावात नाही.
भावी मालिकेत पंच सखांनी, संबळ गावाच्या स्थानाबद्दल पुनरुच्चार केला आहे. महापुरुष अच्युतानंद जी, त्यांच्या पुस्तकाच्या दुसऱ्या अध्यायात ‘बिरजा महात्म्य’ पुढे श्री वेद व्यासांच्या शब्दांना समर्थन देत लिहितात...
“> सुन बार सुत, निहार बचना ए, > अटे अच्युत >ठार,
नाभि गेला तीर्थ, हरिहर क्षेत्र, ग्राम टी संबल पुर”।
संबळ गाव हे जाजपूर येथील मां बिरजा देवीच्या मंदिराच्या पूर्व भागात स्थापन झालेल्या ब्राह्मण वस्तीचे ठिकाण आहे.नभी गया) ओडिशाचा.
"जय जगन्नाथ"
