ಶ್ರೀಮದ್ ಭಗವತ್ ಗೀತೆಯಲ್ಲಿ ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣನು ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ್ದಾನೆ -
“ಯಾದ ಯಾದ ಹಾಯ್ ಧರ್ಮಸ್ಯ ಗ್ಲಾನಿರ್ಭಾವತಿ ಭಾರತ. ಅಭ್ಯುತ್ಥಾನಮಧರ್ಮಸ್ಯ ತಾದಾತ್ಮನಾಂ ಶ್ರೀಜಾಮ್ಯಹಂ ॥4-7॥ ಪರಿತ್ರಾಣಾಯ ಸಾಧುನಾಂ ವಿನಾಶಾಯ ಚ ದುಷ್ಕೃತಮ್. ಧರ್ಮಸ್ಥಾಪನಾರ್ಥಾಯ ಸಂಭವಾಮಿ ಯುಗೇ ಯುಗೇ ॥೪-೮॥.”
ಅರ್ಥ:- ಮೇಲಿನ ಪದ್ಯದಲ್ಲಿ ನಾನು ಕಾಣಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ, ನಾನು ಬರುತ್ತೇನೆ, ಧರ್ಮದ ನಷ್ಟ ಬಂದಾಗಲೆಲ್ಲಾ, ನಾನು ಆಗೊಮ್ಮೆ ಈಗೊಮ್ಮೆ ಬರುತ್ತೇನೆ, ಅಧರ್ಮ ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ ನಾನು ಬರುತ್ತೇನೆ., ನಾನು ಸಜ್ಜನರನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು ಬಂದಿದ್ದೇನೆ, ನಾನು ದುಷ್ಟರನ್ನು ನಾಶಮಾಡಲು ಬಂದಿದ್ದೇನೆ, ನಾನು ಧರ್ಮವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಬರುತ್ತೇನೆ ಮತ್ತು ಯುಗಯುಗಾಂತರಕ್ಕೆ ಮಾನವ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಜನ್ಮ ಪಡೆಯುತ್ತೇನೆ.
ಗೋಸ್ವಾಮಿ ತುಳಸಿದಾಸ್ ಜಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ರಾಮಚರಿತ ಮಾನಸ್ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ-
"ಯಾವಾಗ-ಯಾವಾಗ ಹೋಯಿ ಧರಮ್ ನ ಹನಿ , ಬರ್ದಹಿನ್ ಅಸುರ ಕೆಳಮಟ್ಟದ ಅಹಂಕಾರಿ
ನಂತರ ಮತ್ತು ನಂತರ ಪ್ರಭು ಧರಿ ವಿವಿಧ್ ಸರಿರಾ, ಹರ್ಹಿಂ ದಯಾನಿಧಿ ಸಜ್ಜನ್ ಪಿರಾ"
ಅರ್ಥ:-
ಈ ಸಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಗೋಸ್ವಾಮಿ ತುಳಸಿದಾಸ್ ಜಿ ಅವರು ಧರ್ಮದ ನಷ್ಟ ಬಂದಾಗಲೆಲ್ಲಾ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ., ಅಸುರ, ದುಷ್ಟ ಜನರ ಅಧರ್ಮ, ದೌರ್ಜನ್ಯಗಳು, ದುಷ್ಕೃತ್ಯವು ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ, ಆಗೊಮ್ಮೆ ಈಗೊಮ್ಮೆ, ಕೃಪೆಯಿಂದ ಅನುಗ್ರಹಿಸಲ್ಪಟ್ಟ ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣುವು ವಿವಿಧ ದೇಹಗಳನ್ನು ಅಂದರೆ ಅವತಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ. ರಾಕ್ಷಸರನ್ನು ಕೊಲ್ಲುವ ಮೂಲಕ, ಋಷಿಗಳು ಮತ್ತು ಸಂತರು ಮನುಷ್ಯರನ್ನು ಮತ್ತು ದೇವರುಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣುವು ವಿವಿಧ ಯುಗಗಳಲ್ಲಿ ವಿಭಿನ್ನ ಅವತಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಅವರಲ್ಲಿ ಸತ್ಯಯುಗದಲ್ಲಿ ನಾರಾಯಣ 5 (ಐದು) ಅಂತಹ ಅವತಾರವೆತ್ತಿದ್ದರು – ಮತ್ಸ್ಯ ಅವತಾರ, ಕಚಪ/ಕುರ್ಮಾ ಅವತಾರ, ವರಾಹ/ಶುಕರ್ ಅವತಾರ, ನರಸಿಂಹ ಅವತಾರ ಮತ್ತು ವಾಮನ ಅವತಾರ. ಹಾಗೆಯೇ ನಾರಾಯಣನು ತ್ರೇತಾಯುಗದಲ್ಲಿ ಎರಡು ಅವತಾರಗಳನ್ನು ತಳೆದಿದ್ದನು., ರಾಮ ಅವತಾರ ಮತ್ತು ಪರಶುರಾಮ್/ಭೃಗುಪತಿ ಅವತಾರದಂತೆ. ನಂತರ ದ್ವಾಪರ ಯುಗದಲ್ಲಿ ನಾರಾಯಣನು ಎರಡು ಅವತಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡನು – ಕೃಷ್ಣ ಅವತಾರ ಮತ್ತು ಹಲ್ಧರ್/ಬಲ್ರಾಮ್ ಅವತಾರ.
ಈ ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಭಗವಾನ್ ನಾರಾಯಣನು ಒಟ್ಟು ಮೂರು ಅವತಾರಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾನೆ., ಹೀಗೆ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡನ್ನು ಈ ದಶಾವತಾರದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕವಿ ಜೈದೇವ್ ಜಿ ಮಹಾರಾಜ್ ‘ಗೀತ್ ಗೋವಿಂದ್’ ಭಾಗವತ ಶಾಸ್ತ್ರದಂತಹ ಅನೇಕ ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ದಶಾವತಾರದ ವಿವರಣೆ ಕಂಡುಬರುತ್ತದೆ. ಆ ದಶಾವತಾರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ವಿವರಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ:-
1-ಮತ್ಸ್ಯ ಅವತಾರ:-ಮಹರ್ಷಿ ವೇದವ್ಯಾಸ್ ಜಿ ಮಹಾರಾಜ್ ಅವರು ಶ್ರೀಮದ್ ಭಾಗವತ್ ಮಹಾಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ದೇವರ ಮೀನಿನ ಅವತಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ:-
“ಅಸಿದತೀತಕಲ್ಪಾಂತೇ ಬ್ರಹ್ಮೋ ನೈಮಿತ್ತಿಕೋ ಲಯಃ. ಸಮುದ್ರೋಪ್ಲುತಾಸ್ತ್ರ ಲೋಕ ಭೂರಾದಿಯೋ ನೃಪ್.
ಕಲೆನಾಗತನಿದ್ರಸ್ಯ ಧಾತು: ಶಿಷ್ಯಶೋರ್ಬಲಿ. ಮುಕ್ತೋ ನಿಸ್ಸೃತಾನ್ ವೇದಾನ್ ಹಯಗ್ರೀವೋನ್ತಿಕೇಹರಾತ್.
ಜ್ಞಾನ್ತ್ವಾ ತದ್ ದಾನವೇನ್ದ್ರಸ್ಯ ಹೈಗ್ರೀವಸ್ಯ ಚೇಷ್ಟಿತಮ್. ದದರ್ ಶಫ್ರಿರೂಪಂ ಭಗವಂತ ಹರಿರೀಶ್ವರಃ।।
ಅತಿತಪ್ರಲಯಾಪಾಯ ಉತ್ತಿತಾಯ ಸ ವೇಧಸೇ. ಹತ್ವಾಸುರಂ ಹಯಗ್ರೀವಂ ವೇದಾನ್ ಪ್ರತ್ಯಾಹಾರದ್ಧಾರಿಃ..”
- ಶ್ರೀಮದ್ ಭಾಗವತ ಮಹಾಪುರಾಣ-ಮತ್ಸ್ಯಾವತಾರ ಕಥಾ-ಅಷ್ಟಂ ಸ್ಕಂಧ- ಚತುರ್ವಿಂಶೋಧ್ಯಾಯಃ
ಶ್ರೀ ಜೈದೇವ್ ಜಿ ಮಹಾರಾಜ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಗೀತೆ ಗೋವಿಂದ್ ನಲ್ಲಿ ಮತ್ಸ್ಯ ಅವತಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ:-
"ಪ್ರೋಲೇ ಪಯೋಧಿ ಜಲೇ ಧೃತ್ವಾನಸಿ ವೇದಂ, ವಿಹಿತ್ ವಹಿತ್ರ ಚರಿತ್ರಂಖೇಡಂ.
ಕೇಶವ ಧೃತ್ ಮೀನ ದೇಹ ಜೈ ಜಗದೀಶ್ ಹರೇ."
ಅರ್ಥ:-
ಭಗವಂತನು ಮತ್ಸ್ಯ ಅವತಾರದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡು ಮಾಡಿದನು ಎಂಬುದು ಮೇಲಿನ ಎರಡು ಶ್ಲೋಕಗಳ ಅರ್ಥ. ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣುವು ಮನುವಿನ ದೋಣಿಯ ಮೂಲಕ ಮನುಕುಲವನ್ನು ವಿನಾಶಕಾರಿ ದುರಂತದಿಂದ ರಕ್ಷಿಸಿದನು. ಅವನ ಮೂಲಕವೇ ವಿಷ್ಣುವು ಧರ್ಮವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು.
ಹಯಗ್ರೀವ ಎಂಬ ರಾಕ್ಷಸನು ವೇದಗಳನ್ನು ಕದ್ದು ಆಳವಾದ ಸಾಗರದ ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಅಡಗಿಕೊಂಡನು. ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣುವು ಮತ್ಸ್ಯ ಅವತಾರವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಹಯಗ್ರೀವನನ್ನು ಕೊಲ್ಲಲು ಭೀಕರ ಯುದ್ಧವನ್ನು ಮಾಡಿದನು., ಮತ್ತು ವೇದಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿದ ನಂತರ, ಅವನು ಅವುಗಳನ್ನು ಬ್ರಹ್ಮ ದೇವರಿಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿಸಿದನು. ಮತ್ಸ್ಯ ಅವತಾರದಲ್ಲಿ ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣುವಿನಿಂದ ಏಳು ಋಷಿಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲಾಯಿತು.
2-ಕಚ್ಚಪ/ಕುರ್ಮಾ ಅವತಾರ:- ಶ್ರೀಮದ್ ಭಾಗವತ್ ಮಹಾಪುರಾಣದಲ್ಲಿ, ಮಹರ್ಷಿ ವೇದವ್ಯಾಸ್ ಜಿ ಮಹಾರಾಜ್ ಅವರು ಕಛಪ ಅವತಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ:-“ಪಜ್ಞೆ ಭ್ರಮ್ಯಾದಮಂದಮಂದರಗಿರಿ- ಗ್ರಾವಾಗ್ರಕಂದವಯನಾನಿದ್ರಲೋ
ಕಾಮತಕೃತೇರ್ಭಾಗವತಃ ಶ್ವಾಸನಿಲಾಃ ಪಾಂತು ವಾಃ.
ಯತಸಂಸ್ಕಾರ ಕಲಾನುವರ್ತನ ಬಾಷಾದ ಬೇಲಾನಿಭೇನಯಸಂ
ಜಟಾಯಾತ್ಮತನ್ದ್ರಿತಂ ಜಲನಿಧೇರ್ನಾದ್ಯಪಿ ವಿಶ್ರಾಮಯತಿ ।”
-ಶ್ರೀಮದ್ ಭಗವತ್ಪುರಾಣಂ/ಸ್ಕಂದ: 12/ಅಧ್ಯಾಯ: 13
ಅಂದರೆ - ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣುವು ಕೂರ್ಮದಲ್ಲಿ ಅಂದರೆ ಆಮೆಯ ಅವತಾರದಲ್ಲಿ ತನ್ನನ್ನು ಕ್ಷೀರಸಾಗರದ ಕೆಳಭಾಗದಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಸಾಗರವನ್ನು ಮಂಥನ ಮಾಡಲು ಮಂದಾರಚಲ ಪರ್ವತದ ಬುಡ ಅಥವಾ ಅಕ್ಷವನ್ನು ತನ್ನ ಬೆನ್ನನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡನು.
ದೇವತೆಗಳು ತಮ್ಮ ಅಧಿಕಾರವನ್ನು ರಾಕ್ಷಸರಿಂದ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಅಪಾಯದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ, ಆಗ ವಿಷ್ಣುವು ಅವನಿಗೆ ಸಾಗರವನ್ನು ಮಂಥನ ಮಾಡಲು ಸಲಹೆ ನೀಡಿದನು., ಇದರಿಂದ ಅವರು ಅಮೃತವನ್ನು ಪಡೆಯಬಹುದು, ಇದು ಅವರನ್ನು ಬಲಶಾಲಿ ಮತ್ತು ಅಮರರನ್ನಾಗಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಸಾಗರದ ಮಂಥನದಲ್ಲಿ ರಾಕ್ಷಸರ ಸಹಾಯ ಪಡೆಯಲು, ದೇವತೆಗಳು ರಾಕ್ಷಸರೊಂದಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದವನ್ನು ಮಾಡಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಅವರು ಎಲ್ಲಾ ವಸ್ತುಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಮುದ್ರವನ್ನು ಮಂಥನ ಮಾಡಿದರು.
ನಂತರ ಜೈದೇವ್ ಜಿ ಮಹಾರಾಜ್ ತಮ್ಮ ಗೋವಿಂದ್ ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ಕಛಪ ಅವತಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ:-
“ಕ್ಷಿತಿರತಿ ವಿಪುಲ್ ತರೇ ತವ ತಿಷ್ಠತಿ ಪುಟಗಳು.ಧರಣೀಧರಕಿಂ ಚಕ್ರ ಗರಿಷ್ಠೆ.
ಕೇಶವ ಧೃತ್, ಆಮೆ ರೂಪ, ಜೈ ಜಗದೀಶ್ ಹರೇ.”
ಅಂದರೆ - ಇದರರ್ಥ, ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಕತ್ತಲೆ ಇದ್ದಾಗ, ನಂತರ ಬೆಳಕನ್ನು ತರಲು, ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣುವು ಆಮೆಯ ಅವತಾರವನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಅದರ ಮೇಲ್ಮೈಯಲ್ಲಿ ಎತ್ತಿ ಸೂರ್ಯನ ಕಕ್ಷೆಯ ಹಾದಿಯಲ್ಲಿ ಇರಿಸಿದನು.
3-ವರಾಹ ಅವತಾರ:- ಶ್ರೀಮದ್ ಭಾಗವತ್ ಮಹಾಪುರಾಣದಲ್ಲಿ, ಮಹರ್ಷಿ ವೇದವ್ಯಾಸ್ ಜಿ ಮಹಾರಾಜ್ ವರಾಹದ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. ಅವತಾರ್ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ:-ಕವಿ ಜೈದೇವ್ ಜಿ ಮಹಾರಾಜ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಗೀತ್ ಗೋವಿಂದ್ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ವರಾಹ ಅವತಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ: –“ತಮಾಲ್ನಿಲ್.ಸಿಟ್ದಂತ್ಕೋಟ್ಯ ಕ್ಷಮುಕ್ಷಿಪಂತೃ ಗಾಜಲೀಲ್ಯಾಂಗ್.
ಪ್ರಜ್ಞಾ ಬನ್ಧಜಲಯೋಂ ಧನುವಾಕೈ- ರ್ಬಿರಂಚಿ ಮುಖ್ಯ ಉಪ್ತಸ್ಥುರಿಶಮ್.”
“ವಷ್ಟಿ ದಶಾನ ಶಿಖರೇ ಧರಣಿ ತವ ಲಗ್ನ. ಶಶಿನಿ ಕಳಾಂಕ್ ಕಲೆವ್ ನಿಮಗ್ನಾ.
ಕೇಶವ ಧೃತ್, ಹಂದಿ ರೂಪ, ಜೈ ಜಗದೀಶ್ ಹರೇ.”
ಅಂದರೆ - ಹಿರಣ್ಯಾಕ್ಷ ಎಂಬ ರಾಕ್ಷಸನು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಸಮುದ್ರದ ತಳಕ್ಕೆ ಎಳೆದೊಯ್ದನು. ನಂತರ ಭೂಮಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಲು, ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣುವು ಹಂದಿಯನ್ನು ಕೊಂದನು (ವರಾಹ) ಮತ್ತು ಸಾವಿರಾರು ವರ್ಷಗಳ ಯುದ್ಧದ ನಂತರ, ಅವನು ಹಿರಣ್ಯಾಕ್ಷ ಎಂಬ ರಾಕ್ಷಸನನ್ನು ಕೊಂದು ಭೂಮಿಯನ್ನು ಉಳಿಸಿದನು.
4-ನರಸಿಂಹ ಅವತಾರ:- ಶ್ರೀಮದ್ ಭಾಗವತ ಮಹಾಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಮಹರ್ಷಿ ವೇದವ್ಯಾಸ್ ಜಿ ನರಸಿಂಹ ಅವತಾರದ ಕುರಿತು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ-“ದಿಬಿಸ್ಪ್ರಿಷ್ಟಕಾಯ ಮದೀರ್ಘಪಿ ಬರ್ಗ್ರಿಬೋರುಬಕ್ಷಃ ಸ್ಥಲಮಧ್ಯ.
ಚನ್ದ್ರಶುಗರಿಶ್ಚರಿತಂ ತದ್ವರುಹೈರ್ವಿಶ್ವರಭುಜದೀಕ್ಷತಾಂ ನಖಾಯುಧಮ್ ।
ವಿಶ್ವ ಸ್ಪುರಂತಂ ಗ್ರಹನಾತುರಂ ಹರಿರ್ಬ್ಯಾಲೋ ಯತ್ಹಂಧಂಧ್ಖುರ ಕುಲಿಚಮತ್ಖುರ
ದ್ವಾರ್ಯಾವರ ಆಪತ್ಯ ದಾದರ್ ಲೀಲ್ಯಾ ನಖೈರ್ಯತಹಿಂ ಗರುಡ ಮಹಾವಿಶಾಮ್.”
– ಭಗವತ್ ಪುರಾಣ -ಸ್ಕಂಧ 7-ಅಧ್ಯಾಯ 8: ಪದ್ಯ 29
ಕವಿ ಜೈದೇವ್ ಜಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಗೋವಿಂದ್ ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ನರಸಿಂಹ ಅವತಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ. –
“ನಂತರ ಕಮಲವರೇ ನಖಮದ್ಭೂತಶೃಂಗಂ ಮಾಡು, ದಲಿತ ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪು ತನು ಭೃಂಗಂ.
ಕೇಶವ ಧೃತ್, ನರಹರಿ ರೂಪ, ಜೈ ಜಗದೀಶ್ ಹರೇ”
ಮೇಲಿನ ಸಾಲುಗಳ ಅರ್ಥವೇನೆಂದರೆ, ಈ ಅವತಾರದಲ್ಲಿ ವಿಷ್ಣು ಅರ್ಧ ಮನುಷ್ಯ ಮತ್ತು ಅರ್ಧ ಸಿಂಹ (ಸಿಂಹ) ರೂಪದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಭಕ್ತ ಪ್ರಹ್ಲಾದನಿಗೆ ತಂದೆಯಾಗಿ ಜನ್ಮ ನೀಡಿದನು.ರಾಕ್ಷಸ ರಾಜ- ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪು). ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪುವಿಗೆ ತನ್ನ ಮರಣವು ಮನುಷ್ಯರಿಂದಾಗಲಿ ಪ್ರಾಣಿಗಳಿಂದಾಗಲಿ ಸಾಯದಂತೆ ವರವನ್ನು ನೀಡಿದನು., ಗಾಳಿ ಇಲ್ಲ, ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಸಮುದ್ರದಲ್ಲಿ, ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಹೊರಗೆ ಇಲ್ಲ, ದಿನದಲ್ಲಿ ಅಲ್ಲ, ರಾತ್ರಿಯಲ್ಲ, ಆಯುಧಗಳಿಂದ ಅಥವಾ ಧರ್ಮಗ್ರಂಥಗಳಿಂದ ಅಥವಾ ಯಾರಿಂದಲೂ ಕೊಲ್ಲಲ್ಪಡಬಾರದು. ಈ ವರವನ್ನು ಪಡೆದ ನಂತರ, ಅವನು ತನ್ನನ್ನು ಅಮರ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿದನು.
ಭಗವಾನ್ ನರಸಿಂಹನು ಕಂಬದಿಂದ ಹೊರಬಂದನು, ಮತ್ತು ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪುವನ್ನು ತನ್ನ ಮಡಿಲಲ್ಲಿ ಕೂರಿಸಿದ, ಮತ್ತು ಬಾಗಿಲಿನ ಪ್ರವೇಶದ್ವಾರದಲ್ಲಿ, ದೇವರು ತನ್ನ ಉದ್ದನೆಯ ಉಗುರುಗಳಿಂದ ಹೊಟ್ಟೆಯನ್ನು ಹರಿದನು.
5-ವಾಮನ ಅವತಾರ:- ಶ್ರೀಮದ್ ಭಾಗವತ್ ಮಹಾಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಮಹರ್ಷಿ ವೇದವ್ಯಾಸ್ ಜಿ ಮಹಾರಾಜರು ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. –“ಯತ್ ತದ್ ಬಾಪುರ್ಭಾತ್ ಬಿಭೂಷಣಾಯುಧೈರ್ಬೈಕಚ್ಚಿದ್ ಬೈಕಾತ್ಮಧಾರಯನ್ಧಾರಿ.
ಬಭುವ ತೇನಾಬ್ ಸ ವಾಮನೋ ಬತುಃ ಸಮ್ಪ್ರಶ್ಯತೇರ್ದಿವ್ಯಾಗತಿರ್ಯಥಾ ನತಃ”
– ಶ್ರೀಮದ್ ಭಗವತ್ ಪುರಾಣ-ಅಷ್ಟಮಃ ಸ್ಕಂದಃ ಅಷ್ಟಾದಶೋಧ್ಯಾಯಃ ಶ್ಲೋಕ 12
“ಲೋಹ ಕಮಂಡಲುಜಾಲನ್ ತದುರುಕ್ರಮತಸ್ಯ, ಪಡಬ್ನೆಜನ್ ಪವಿತ್ರ ನರೇಂದ್ರ.
ಸ್ವರ್ಧುನ್ಯುಭುನ್ವಭಸಿ ಪತಿ ನಿಮರ್ಷ್ಟಿ, ಲೋಕತ್ರಯಂ ಭಗವತೋ ಬಿಷದೇವ ಕೀರ್ತಿ.”
– ಶ್ರೀಮದ್ ಭಾಗವತ್ ಮಹಾಪುರನ್/ಸ್ಕಂದ 08/ಅಧ್ಯಾಯ 21
ಕವಿ ಜೈದೇವ್ ಜಿ ಕೂಡ ಅದೇ ಪುರಾವೆಯನ್ನು ನೀಡುವ ಮೂಲಕ ಗೋವಿಂದ್ ಅವರ ಹಾಡಿನಲ್ಲಿ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. –
“ಛಲಸಿ ವಿಕ್ರಮಣೇ ವಲಿಮದ್ಭುತ್ವಮನ್, ಪದಂಖಾನಿರ್ಜನಿತ್ ಜನ್ ಪವನ್,
ಕೇಶವ ಧೃತ್, ಕುಬ್ಜ ರೂಪ, ಜೈ ಜಗದೀಶ್ ಹರೇ”
ಮೇಲಿನ ಎರಡೂ ವಿಚಾರಗಳು ಈ ಅವತಾರವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತವೆ (ಎಒಂದು ಕೈಯಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಕಮಂಡಲು ಮತ್ತು ಇನ್ನೊಂದು ಕೈಯಲ್ಲಿ ಛತ್ರಿ ಹಿಡಿದಿರುವ ಕುಬ್ಜನಂತೆ A ಅನ್ನು ಚಿತ್ರಿಸಲಾಗಿದೆ.) ಅನ್ನು ಇಂದ್ರನ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯಲು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಯಿತು.
ರಾಜ ಬಲಿ: ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪುವಿನ ಮರಿ ಮೊಮ್ಮಗ. ತನ್ನ ತಪಸ್ಸಿನ ಬಲದ ಮೇಲೆ ಅವನು ಮೂರು ಲೋಕಗಳಲ್ಲೂ ತನ್ನ ಪಾರಮ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದ್ದನು. ಅವನ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆಯು ಇಂದ್ರನನ್ನು ಮೀರಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದಾಗ, ಇಂದ್ರನು ತನ್ನ ಪ್ರಾಬಲ್ಯವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲು ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಸಹಾಯವನ್ನು ಕೋರಿದನು.
ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣುವು ಕುಬ್ಜನಂತೆ ವೇಷ ಧರಿಸಿದನು (ಪರಿವರ್ತಿಸಲಾಗಿದೆ) ಮತ್ತು ತನಗೆ ಮೂರು ಹೆಜ್ಜೆ ಭೂಮಿಯನ್ನು ನೀಡುವಂತೆ ರಾಜ ಬಾಲಿಯನ್ನು ಕೇಳಿದನು., ಅವರು ಧ್ಯಾನ ಮಾಡಬಹುದು. ಬಲಿಯು ಅವನ ಕೋರಿಕೆಯನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಿದಾಗ, ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣುವು ತನ್ನ ಅಲೌಕಿಕ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಳಸಿದನು, ಮೊದಲ ಎರಡು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಭೂಮಿ ಮತ್ತು ಸ್ವರ್ಗವನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಂಡರು ಮತ್ತು ಬಾಲಿಯನ್ನು ಅವನ ರಾಜ್ಯದಿಂದ ವಂಚಿತಗೊಳಿಸಿದರು.
ಆದರೆ ರಾಜ ಬಲಿ ತನ್ನ ಉದಾರತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಅವನ ತಲೆಯ ಮೇಲೆ ತನ್ನ ಮೂರನೇ ಪಾದವನ್ನು ಇಡುವಂತೆ ಭಗವಂತನನ್ನು ಕೇಳಿದನು. ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣುವು ಬಲಿಯ ಔದಾರ್ಯವನ್ನು ಕಂಡು ಸಂತೋಷಪಟ್ಟು ರಾಜ ಬಲಿಯನ್ನು ಭೂಗತ ಲೋಕದ ಅಧಿಪತಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದನು.
6-ಪರಶುರಾಮ ಅವತಾರ:- ಶ್ರೀಮದ್ ಭಾಗವತ್ ಮಹಾಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಮಹರ್ಷಿ ವೇದವ್ಯಾಸ್ ಜಿ ಹೀಗೆ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. –ಕವಿ ಜೈದೇವ್ ಜಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಗೀತ್ ಗೋವಿಂದ್ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ –“ಅವತಾರೇ ಷೋಡಶ್ಮೇ ಪಶ್ಯನ್ ಬ್ರಹ್ಮದ್ರುಹನ್ನೃಪಣಾ । ತ್ರಿಸಪ್ತಕೃತ್ವಃ ಕ್ರಿಪಿತೋನಿಷ್ಕ್ಷತ್ರ ಮಕರೋನ್ ಮಹಿಮ್.”
“ಆಸ್ತೇಂಧ್ಯಾಪಿ ಮಹೇನ್ದ್ರಾದೈ ನ್ಯಾಸ್ತದಂಡಃ ಪ್ರಶಾಂತಧೀಃ. ಉಪಗೀಯಮಂಚರಿತಃ ಸಿನ್ದಗನ್ಧರ್ವಚರಣೈ.
ತಥಾ ಭೃಗುಷು ವಿಶ್ವಾತ್ಮಾ ಭಗವಂತ ಹರಿರೀಶ್ವರಃ. ಅಬತೀರ್ಯ ಪರಮ್ ಭಾರಂ ಭುಬೊಂದಹಾನ್ ಬಹುಶೋನ್ರಿಪಾಣ.”
“ಕ್ಷತ್ರಿಯರುಧಿರಾಮಯೇ ಜಗದಪಗತಪಾಪಂ, ಸ್ನಪಯಸಿ ಪಯಸಿ ಶಮಿತಭಾವತಾಪಂ.
ಕೇಶವ ಧೃತ್, ಭೃಗುಪತಿ ರೂಪ, ಜೈ ಜಗದೀಶ್ ಹರೇ.”
ಎರಡೂ ಶ್ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ನೀಡಲಾದ ವಿಚಾರಗಳ ಅರ್ಥ ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣುವು ತ್ರೇತಾಯುಗದಲ್ಲಿ ಪರಶುರಾಮ/ಭೃಗುಪತಿಯಾಗಿ ಅವತರಿಸಿದನೆಂದು. ಪರಶುರಾಮ (ಅವನ ನೋಟವನ್ನು ಅವನ ಬಲಗೈಯಲ್ಲಿ ಕೊಡಲಿಯೊಂದಿಗೆ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ) ವಿಷ್ಣುವಿನ ಆರನೇ ಅವತಾರವಾಗಿದೆ. ಈ ಅವತಾರದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಮಹಾಪ್ರಭು ಪರಶುರಾಮರು ಕ್ಷತ್ರಿಯರ ರಕ್ತದಿಂದ ತಾಯಿಯನ್ನು ಶಾಂತಿಗೊಳಿಸಿದರು. ತಂದೆಯ ಸಾವಿನಿಂದ ಕೋಪಗೊಂಡರು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. 21 ಒಮ್ಮೆ ಕ್ಷತ್ರಿಯರನ್ನು ಭೂಮಿಯಿಂದ ಕ್ಷತ್ರಿಯರಿಗಿಂತ ಕೀಳಾಗಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು.
7-ರಾಮ್ ಅವತಾರ :- ಮಹರ್ಷಿ ವೇದವ್ಯಾಸ್ ಜಿಯವರು ಶ್ರೀಮದ್ ಭಾಗವತ್ ಮಹಾಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ –ಅದೇ ರೀತಿ, ಅಧ್ಯಾತ್ಮ ರಾಮಾಯಣದಲ್ಲಿ ರಾಮ ಅವತಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಏನು ಬರೆಯಲಾಗಿದೆ, ಆ ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಕೆಳಗೆ ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ –“ತತಃ ಪ್ರಜಗ್ಮುಃ ಪ್ರಶಂ ಮರುದ್ಗಣ, ದಿಶಾಃ ಪ್ರಸೇಹುರ್ವಿಮಲ್ ನಭೋಂಧ್ಧಾಭಾವಾತ್.
ಮಹಿ ಚಕಂಪೆ ನ ಚ ಮರುತೋ ಬಾಬೈ, ಸ್ಥಿರ ಪ್ರಭಾಶ್ಚಾಪ್ಯಭವತ್ ದಿವಾಕರಃ.”
– ರಾಮಾಯಣಂ/ಯುದ್ಧಕಾಂಡಂ/ಸರ್ಗ: 111
ರಾಮನ ಅವತಾರಕ್ಕೆ ಸ್ಥಾನ ನೀಡುವಾಗ ಕವಿ ಜೈದೇವ್ ಜಿ ತಮ್ಮ ಗೀತೆ ಗೋವಿಂದ್ ನಲ್ಲಿ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ–“ಮತ್ತು ದೇವರಿಗೆ ಸ್ತುತಿ.
ಪಿತಾಮಃ ಪುರೋಗಾಂಸ್ತಾನ್ ಸರ್ವಲೋಕನಮಸ್ಕೃತಃ.”
“ಅಬ್ರಬೀತ್ ತ್ರಿದಶಾನ್ ಸರ್ವಾನ್ ಸಮೇತಾನ್ ಧರ್ಮಸಂಹಿತಾಂ.
ಸಪುತ್ರಪೌತ್ರಂ ಸಮತ್ಯಂ ಸಮಂತಿಜ್ಞಾತಿಬಾಂಧವಮ್.
ಹತ್ವಾ ಕುರಂದುರಾಧರ್ಶನ್ ದೇವರ್ಷಿಣಂ ಭಯಬಹಮ್ ।
ದಶವರ್ಷ ಶಹಸ್ರಾಣಿ ದಶವರ್ಷ ಶತಾನಿ ಚ.
ವತ್ಸ್ಯಾಮಿ ಮಾನುಷೇ ಲೋಕೇ ಪಲಯನ್ ಪೃಥಿವೀಮಿಮಾಮ್.
ರಾವಣೇನ್ ಹೃತ್ಮಾನ್ ಸ್ಥಾನಮಸ್ಕಕನ್ ತೇಜಸಾ ಸಹ,
ತವ್ಯಾದ್ಯ ನಿಹತೋ ರುಚ್ಛಃ ಪ್ರಾಪ್ತಾಂ ಪದಂ ಸ್ವಕಮ್.”
“ಬಿತ್ರಾಸಿ ದಿಕ್ಷು ರಣೇ ದಿಕ್ಪತಿಕಮನೀಯಂ, ದಸ್ಮುಖ ಮೌಲಿವಲಿಂ ದಿಲ್ಮಾನಂ.
ಕೇಶವ ಧೃತ್, ರಘುಪತಿ ರೂಪ್, ಜೈ ಜಗದೀಶ್ ಹರೇ.”
ಮೇಲೆ ಬರೆದ ಶ್ಲೋಕಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೀರಾಮನು ವಿಷ್ಣುವಿನ ಏಳನೇ ಅವತಾರ ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಈ ಅವತಾರದಲ್ಲಿ ಭಗವಾನ್ ರಾಮನನ್ನು ಬಿಲ್ಲು ಮತ್ತು ಬಾಣದಿಂದ ತೋರಿಸಲಾಗಿದೆ. ರಾವಣನನ್ನು ಕೊಂದು ತನ್ನ ಪತ್ನಿ ಸೀತೆಯನ್ನು ಬಂಧನದಿಂದ ಮುಕ್ತಗೊಳಿಸಿದನು. ಇದು ತ್ರೇತಾಯುಗದಲ್ಲಿ ಧರ್ಮ ಸ್ಥಾಪನೆಯ ಮುಖ್ಯ ಕಾರ್ಯವಾಗಿತ್ತು.
ಈ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ಲಕ್ಷ್ಮಣ (ಅವನ ಕಿರಿಯ ಸಹೋದರರಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು) ಮತ್ತು ಹನುಮಾನ್ (ವಾನರ ದೇವರು) ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದರು. . ಈ ಕಥೆಯನ್ನು ರಾಮಾಯಣ ಮಹಾಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಶ್ರೀರಾಮನ ಜೀವನ ನೈತಿಕ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆ, ಮತ್ತು ಇದು ಮದುವೆಯ ಸ್ಥಿರತೆಗೆ ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಅವರು ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯುತ್ತಮ ರಾಜರಾಗಿದ್ದರು. ಪ್ರಾಯಶಃ ತನ್ನ ಜನರ ಕಾಳಜಿಯಲ್ಲಿ ಅವನಿಗಿಂತ ಉತ್ತಮವಾದವರು ಯಾರೂ ಇರಲಿಲ್ಲ. ಅವರು ಪ್ರಬಲ ಮತ್ತು ಕೆಚ್ಚೆದೆಯ ಯೋಧರಾಗಿದ್ದರು. ದುಷ್ಟ ಅಸುರರು ಅವನ ಹೆಸರನ್ನು ಹೇಳಿದ ಮಾತ್ರಕ್ಕೆ ನಡುಗಿದರು. ಅವರ ಆದರ್ಶ ನಡವಳಿಕೆಯು ಅವರ ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಆದರ್ಶ ರಾಜ್ಯವೆಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿಯೇ ನಾವು ಇಂದಿಗೂ ಆದರ್ಶವಾಗಿದ್ದೇವೆ ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ‘ರಾಮ ರಾಜ್ಯ’ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ.
8-ಬಲರಾಮ್/ಹಲ್ಧರ್ ಅವತಾರ:- ಶ್ರೀಮದ್ ಭಾಗವತ್ ಮಹಾಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ಮಹರ್ಷಿ ವೇದವ್ಯಾಸ್ ಜಿ ಮಹಾರಾಜ್ ಅವರು ಬಲರಾಮ್ ಅವತಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ –“ಸ ಅಜುಹಾಬ್ ಯಾಮುನಾಂ ಜಲಕ್ರೀಡಾರ್ಥಮಿಶ್ವರಃ.
ನಿಜಾನ್ ಬಕ್ಯಂನಾದ್ರಿತ್ಯ ಮಭಾ ರತ್ಯಾಪಗಾನ್ ಬಾಲನ್.
ಅನಾಗತಾಂ ಹಲಾಗ್ರೇನ್ ಬಿಪಿತೋ ಬಿಚಕರ್ಶ ಹೈ.
ಪಾಪೇ ತ್ವಂ ಮಾಮವಜ್ಞಾನ್ಯ ಯನ್ನಾಯಸಿ ಮಾಯಾಂಧಹುತಾ ।
ನೇಶ್ಯೇ ತ್ವಾಂ ಲಾಂಗ್ಲಾಗ್ರೇನ್ ಷಟ್ಧಾ ಕಾಮ್ ಚಾರಿಣಿಂ.
ಮತ್ತು ನಿರ್ಭಟ್ಸಿತ ಭೀತಾ ಯಮುನಾ ಯದುನಂದನಮ್
ಉವಾಚ ಚಕಿತ ವಚನ ಪತಿತ ಪದಯೋರ್ನೃಪ.”
– ಶ್ರೀಮದ್ ಭಗವತ್ಪುರಾಣಂ/ಸ್ಕಂಧ: 10/ಉತ್ತರಾಧ/ಅಧ್ಯಾಯ: 65
ನಂತರ ಕವಿ ಜೈದೇವ್ ಜಿ ಮಹಾರಾಜ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಗೀತ್ ಗೋವಿಂದ್ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಹಲ್ಧರ್ ಅವತಾರದ ಬಗ್ಗೆ ವಿವರಿಸಿದ್ದಾರೆ. –
“ಬಾಹಸಿ ಬಪುಷಿ ವಿಷದೇ ಬಸನಂ ಜಲದಾಭಮ್, ಹಲ್ಹತಿಭೀತಿ ಮಿಲಿಟ್ ಯಮುನಾಭಂ.
ಕೇಶವ ಧೃತ್, ಹಲ್ಧರ್ ರೂಪ್, ಜೈ ಜಗದೀಶ್ ಹರೇ.”
ಮೇಲಿನ ಸಾಲುಗಳ ಅರ್ಥವೇನೆಂದರೆ, ದ್ವಾಪರ ಯುಗದಲ್ಲಿ, ಭಗವಾನ್ ಬಲರಾಮ್ ಜಿ ತನ್ನ ಗೋಪಿ ಗೋಪಾಲನೊಂದಿಗೆ ಯಮುನಾ ತೀರದಲ್ಲಿ ಲೀಲಾದಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಮತ್ತು ಅವರೆಲ್ಲರೂ ಯಮುನಾ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಲು ಹೋದಾಗ., ನಂತರ ಯಮುನಾ ನದಿ, ನಿಮ್ಮ ದುರಹಂಕಾರದಲ್ಲಿ, ಅವನಿಗೆ ಸ್ನಾನ ಮಾಡಲು ಅವಕಾಶವಿರಲಿಲ್ಲ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, ಭಗವಾನ್ ಬಲರಾಮ್ ಜಿ ತನ್ನ ನೇಗಿಲಿನಿಂದ ಮಣ್ಣನ್ನು ಹರಿದು ಯಮುನಾ ನದಿಯ ದಿಕ್ಕನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸಿದರು ಮತ್ತು ಅವರ ಹೆಮ್ಮೆಯನ್ನು ಮುರಿದರು.
9-ಬುದ್ಧ ಅವತಾರ :- ಶ್ರೀಮದ್ ಭಾಗವತ್ ಮಹಾಪುರಾಣದಲ್ಲಿ, ಮಹರ್ಷಿ ವೇದವ್ಯಾಸ್ ಜಿ ಮಹಾರಾಜ್ ಬುದ್ಧನ ಅವತಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ-ಮುಂದೆ, ಕವಿ ಜೈದೇವ್ ಜಿ ಮಹಾರಾಜ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಗೀತ್ ಗೋವಿಂದ್ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಬುದ್ಧನ ಅವತಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. –“ತತಃ ಕಲಾಯಿ ಸಮ್ಪ್ರಭೃತೇ ಸಮ್ಮೋಹಯ್ ಸುರದೀಕ್ಷಮ್.
ಬುದ್ಧೋ ನಾಮ್ನಜನಸುತಃ ಕೀಂಕಟೇಷು ಭವಿಷ್ಯತಿ.”
– ಭಗವತ್ ಸ್ಕಂಧ 1 ಅಧ್ಯಾಯ 6 ಪದ್ಯಗಳು 19-29
“ನಿಂದಸಿ ಯಜ್ಞಾಬಿಧೇರಃ ಶ್ರುತಿಜಾತಮ್, ಸದಯಹೃದಯ ದರ್ಶಿತ್ ಪಶುಘಾತಮ್.
ಕೇಶವ ಧೃತ್, ಬುದ್ಧ ದೇಹ, ಜೈ ಜಗದೀಶ್ ಹರೇ.”
ಈ ಸಾಲುಗಳಲ್ಲಿ ಭಗವಾನ್ ಬುದ್ಧ ವಿಷ್ಣುವಿನ ಒಂಬತ್ತನೇ ಅವತಾರ ಎಂದು ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ, ದೇವತೆಗಳನ್ನು ವಶಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು., ಒರಿಸ್ಸಾದ ಕೀಂಕಟ್ ನಗರದಲ್ಲಿ ಅಜಾನ್ನ ಮಗನಾಗಿ, ಅವರು ಜನಿಸಿದರು (ಅಗತ್ಯ ಪುರಾವೆಗಳಿಲ್ಲದೆ ನೇಪಾಳದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದರು ಎಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ). ಆಧುನಿಕ ನಂಬಿಕೆಯ ಪ್ರಕಾರ, ಗೌತಮ ಬುದ್ಧ ಬುದ್ಧನ ಅವತಾರ. ಕಲಿಯುಗ ಮುಗಿಯುವ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ಮೊದಲು ಅವರು ಯಾಗದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಣಿಬಲಿ ಪದ್ಧತಿಯನ್ನು ತೆಗೆದು ಅವತಾರ ತಳೆದು ಧರ್ಮವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದರು.
10-ಕಲ್ಕಿ ಅವತಾರ :-ಶ್ರೀಮದ್ ಭಾಗವತ್ ಮಹಾಪುರಾಣದಲ್ಲಿ, ಮಹರ್ಷಿ ವೇದವ್ಯಾಸ್ ಜಿ ಮಹಾರಾಜ್ ಅವರು ಕಲ್ಕಿ ಅವತಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ:-
ಕವಿ ಜೈದೇವ್ ಜಿ ಮಹಾರಾಜ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಗೀತ್ ಗೋವಿಂದ್ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಕಲ್ಕಿ ಅವತಾರದ ಬಗ್ಗೆ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ. –“ಅತ್ಸೈ ಯುಗಸಂಧ್ಯಾಯನ್ ದಸ್ಯುಪ್ರಯೇಷು ರಾಜಸು, ಜನಿತಾ ವಿಷ್ಣುಷ್ಣಾ ನಾಮ್ನಾ ಕಲ್ಕಿರ್ಜಗತ್ಪತಿಃ.”
ಬಡೈರ್ವಿ ಮೋಹಯತಿ ಯಜ್ಞಕೃತೋರ್ಂಧದರ್ಹಾನ್, ಶೂದ್ರಾನ್ ಕಲೌ ಕ್ಷಿತಿಭುಜೋ ನ್ಯಹನಿಷ್ಯದಂತೇ.”
– ಶ್ರೀ ಮದ್ದಭಾಗವತ-ಪ್ರಥಮ ಸ್ಕಂದ-ಮೂರನೇ ಅಧ್ಯಾಯ ಪದ್ಯ-25
“ಮ್ಲೇಚ್ಛನಿಬಃ ನಿಧಾನೇ ಕಲ್ಯಾಸಿ ಕರ್ವಲಮ್, ಧೂಮಕೇತು ಮಿವ್ ಕಿಮ್ಪಿ ಕರಾಲಂ.
ಕೇಶವ ಧೃತ್, ಕಲ್ಕಿ ದೇಹ, ಜೈ ಜಗದೀಶ್ ಹರೇ.”
ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣುವು ಊಹಿಸಿದ ಸಂಪೂರ್ಣ ದಶಾವತಾರದಲ್ಲಿ, ಈ ಕಲ್ಕಿ ಅವತಾರ ಮಾತ್ರ ಉಳಿದಿದೆ. ಈ ಕಲಿಯುಗದಲ್ಲಿ ಭಗವಾನ್ ಕಲ್ಕಿಯು ಧೂಮಕೇತುವಿನಂತೆ ಉಗ್ರ ರೂಪ ತಾಳುತ್ತಾನೆ. ಕೈಯಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಖಡ್ಗ ಹಿಡಿದ, ಕುದುರೆಗಳ ಮೇಲೆ ಸವಾರಿ ಮಾಡುವ ರಾಕ್ಷಸರು, ಪಾಪಿಗಳು, ನಿರಂಕುಶಾಧಿಕಾರಿಗಳು, ದುರ್ಬಳಕೆದಾರರು, ಮ್ಲೇಚ್ಛರನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿ ಸತ್ಯಯುಗಕ್ಕಾಗಿ ಭೂಮಿಯ ಮೇಲೆ ಧರ್ಮವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವನು.
ಮುಖ್ಯವಾಗಿ ಮೇಲಿನ ದಶಾವತಾರವನ್ನು ಎಲ್ಲೆಡೆ ವಿವರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಓದುವುದರಿಂದ ನಿಮಗೆ ಏನು ಸಿಗುತ್ತದೆ, ಇದರ ಬಗ್ಗೆ ಶ್ರೀಮದ್ ಭಾಗವತ ಮಹಾಪುರಾಣದಲ್ಲಿ ವಿವರಣೆ ಇದೆ-
ಈ ದಶಾವತಾರವನ್ನು ಓದುವುದರಿಂದ ಮತ್ತು ಕೇಳುವುದರಿಂದ ಏನು ಪ್ರಯೋಜನ, ಶ್ರೀ ಜೈದೇವ್ ಜಿ ಕೂಡ ಈ ರೀತಿ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ:-“ಶೃಣ್ವತಂ ಸ್ವಕಥಂ ಕೃಷ್ಣ ಪೂರ್ಣಶ್ರವಣಕೀರ್ತನಃ. ಹೃದ್ಯಂತಸ್ಥೋ ಹ್ಯಬ್ಪ್ರಾಣಿ ಸುದುತಶತಮ್ ।
ಜನ್ಮ ಗುಹ್ಯ ಭಗವತೋ ಯ ಏತತ್ ಪ್ರಯತೋ ನರಃ. ಸಂಜೆ ಪ್ರಾತಃಕಾಲ ಭಕ್ತಿ ಶ್ರದ್ಧಾ ದುಃಖ ಗ್ರಾಮದ್ ಬಿಮುಖತೇ ।”
– ಶ್ರೀಮದ್ ಭಾಗವತದ ಪ್ರಥಮ ಖಂಡ: ದ್ವಿತೀಯೋಧ್ಯಾಯಃ ಶ್ಲೋಕ-17
“ಶ್ರೀ ಜಯದೇವ ಕಾವೇರಿದಮುದಿತ್ ಮುದರಂ. ಶೃಣು ಸುಖದಂ ಶುಭದಂ ಭವ ಸಾರಂ.
ಕೇಶವ ಧೃತ್, ದಶಮಾಂಶ ರೂಪ, ಜೈ ಜಗದೀಶ್ ಹರೇ.”
ಅಂದರೆ - ಭಗವಾನ್ ವಿಷ್ಣುವಿನ ದಶಾವತಾರ ಸ್ತೋತ್ರವನ್ನು ಪಠಿಸುವುದು ಮಂಗಳಕರ ಮತ್ತು ಆಪ್ಯಾಯಮಾನವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ಓದುವುದರಿಂದ ಅಥವಾ ಕೇಳುವುದರಿಂದ ಭಗವಂತನ ಅನುಗ್ರಹ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಜೀವನ ಸಾಗರದಿಂದ ಮೋಕ್ಷವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತಾನೆ. ಶ್ರೀ ಜೈದೇವ್ ಜಿ, ತನ್ನ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಬರೆದ ದಶಾವತಾರ ಸ್ತೋತ್ರದ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಗೋವಿಂದ್ ಹೀಗೆ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ:-
“ವೇದಾನುದ್ಧರತೇ ಜಗನ್ತಿ ಹೇ ಭೂಗ್ರಹತೇ ಮುದ್ಬಿಭ್ರತೇ ದೈತ್ಯಂ ದಾರಯತೇ ಬಲಿಂ ಚಲಯತೇ ಕ್ಷತ್ರಕ್ಷಯಂ ಕುರ್ವತೇ.
ಪೌಲಸ್ತ್ಯಂ ಜಯತೇ ಹಲಂ ಕಲ್ಯತೇ ಕಾರುಣ್ಯಮತನ್ವತೇ ಮ್ಲೇಚ್ಛನ್ಮೂರ್ಚ್ಛಯತೇ ದಶಕೃತ್ಕೃತೇ ಕೃಷ್ಣಾಯ ತುಭ್ಯಂ ನಮಃ ।”
ಹೇ, ಶ್ರೀ ಕೃಷ್ಣ! ನೀನು ಮೀನಿನ ರೂಪವನ್ನು ತಳೆದು ವಿನಾಶದ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ್ದ ವೇದಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದೆ., ಸಾಗರದ ಮಂಥನದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಅವನು ಮಹಾಕುರ್ಮನಾದನು ಮತ್ತು ಭೂಮಿಯ ಗೋಳವನ್ನು ತನ್ನ ಬೆನ್ನಿನ ಮೇಲೆ ಹೊತ್ತನು., ಮಹಾವರಾಹ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕರಣಾರ್ಣವದಲ್ಲಿ ಮುಳುಗಿದ್ದ ಭೂಮಿಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸಿದನು., ನರಸಿಂಹನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹಿರಣ್ಯಕಶಿಪು ವಿಘಟಿತ ರಾಕ್ಷಸರು ಇತ್ಯಾದಿ., ರಾಜ ಬಲಿ ವಾಮನ ವೇಷ, ಪರಶುರಾಮನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕ್ಷತ್ರಿಯ ಜಾತಿಯನ್ನು ನಾಶಮಾಡಿದನು, ಶ್ರೀರಾಮನು ಮಹಾಬಲಿಯಾಗಿ ರಾವಣನನ್ನು ಗೆದ್ದನು, ನೇಗಿಲನ್ನು ಆಯುಧವಾಗಿ ಹಿಡಿದಿರುವ ಶ್ರೀ ಬಲರಾಮ, ಭಗವಾನ್ ಬುದ್ಧನು ಸಹಾನುಭೂತಿಯನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸಿದನು ಮತ್ತು ಕಲ್ಕಿಯು ಮ್ಲೇಚ್ಛರನ್ನು ಪ್ರಜ್ಞೆ ತಪ್ಪಿಸಿದನು. ಈ ರೀತಿಯಾಗಿ ದಶಾವತಾರದ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡ ಮಹಾಪ್ರಭು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನ ಪಾದಗಳನ್ನು ಪೂಜಿಸುತ್ತೇನೆ.
ಭವಿಷ್ಯ ಮಾಲಿಕಾ ಪುಸ್ತಕದ ಲೇಖಕರಾದ ಮಹಾನ್ ವ್ಯಕ್ತಿ ಅಚ್ಯುತಾನಂದ ಜಿ ಅವರು ತಮ್ಮ ಅಷ್ಟಗುಜ್ಜರಿ ಪುಸ್ತಕದಲ್ಲಿ ಹೀಗೆ ಬರೆಯುತ್ತಾರೆ-
ಅಂದರೆ - ಲಾರ್ಡ್ ವಿಷ್ಣು ಭಕ್ತನು ಅಕ್ಕರೆಯುಳ್ಳವನು, ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿಗಳ ಪ್ರಭು, ಭಕ್ತರು ಜನರ ಭಾವನೆಗಳನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರತಿ ಯುಗದಲ್ಲೂ ಭಕ್ತರು ಹತ್ತು ಅವತಾರಗಳನ್ನು ತಾಳುವುದು ಜನಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕಾಗಿಯೇ.“ಭಾವ ವಿನೋದ ಠಾಕೂರ್ ಭಕ್ತ ವತ್ಸಲ್ ಹರಿ,
ಭಕ್ತ ಎನ್ಕೆ ಪೈ ಕಳೇವರ್ ದಾಸ್ ಮೂರ್ತಿ ಧಾರಿ.”
"ಜೈ ಜಗನ್ನಾಥ್"
